Vị thánh thà hi sinh tính mạng còn hơn từ bỏ chuỗi hạt Mộ Côi

Vào những năm cuối đời, Chân phước Ceferino Giménez Malla (1861–1936) trông có vẻ giống như hàng ngàn ông cụ khác thường ngồi cầu nguyện bằng chuỗi hạt Mộ Côi sau Thánh lễ mỗi ngày. Nhưng con đường dẫn ông đến sự thánh thiện và việc theo đuổi nhân đức lại chẳng hề bình thường. Khi bị bắn vì cầu nguyện bằng chính chuỗi hạt ấy, không ai từng biết ông lại cảm thấy ngạc nhiên khi đến phút cuối ông đã hy sinh mạng sống mình cho Chúa.

Việc sự thánh thiện của Ceferino được coi là điều hiển nhiên lại là một điều phi thường nếu xét đến nguồn gốc sắc tộc của ông: Malla là người Romani (một tộc người thường bị gọi một cách miệt thị là người Gypsy) và lớn lên trong một thế giới coi thường ông vì nguồn gốc và lối sống của mình. Thay vì trở nên cay đắng hay từ bỏ đồng bào, Ceferino đã đón nhận lối sống Roma và làm cầu nối giữa bộ tộc Kalos của mình với người Tây Ban Nha.

Ceferino lớn lên trong một gia đình nghèo khổ, du mục làm nghề đan rổ, chuyển từ làng này sang làng khác ở Tây Ban Nha và miền nam nước Pháp. Mặc dù ông được rửa tội từ khi còn bế ngửa, các câu chuyện thời trẻ của Ceferino lại nói rất ít về đời sống đức tin. Việc ông cầu nguyện bằng tiếng Catalan cho thấy ông có thể đã học các kinh nguyện khi sống ở Catalonia lúc nhỏ, nhưng việc kết hôn ngoài Giáo hội vào năm 18 tuổi cho thấy nền tảng tôn giáo của ông có thể không thực sự mạnh mẽ.

Dù có thể chưa hiểu rõ đức tin của mình, Ceferino vẫn luôn nỗ lực hướng tới điều thiện. Sau khi ông và vợ là Teresa kết hôn theo nghi lễ truyền thống của người Roma, Ceferino trở thành một người buôn ngựa — một nghề vốn nổi tiếng với sự thiếu trung thực. Nhưng dù rất tài năng và thành công, Ceferino nhất quyết không lừa dối ai. Nhân đức tự nhiên đã giúp ông trở thành một thương nhân giỏi dù không qua trường lớp chính quy và hoàn toàn mù chữ. Sự rộng lượng cùng lòng dũng cảm xả thân vì người khác đã giúp ông có thêm nhiều bạn bè. Có lần, cựu thị trưởng Barbastro (thành phố nơi Ceferino và vợ sau này đến định cư) đột nhiên ho ra máu giữa quảng trường. Sợ bị lây bệnh lao, những người xung quanh đều bỏ chạy, nhưng Ceferino — thường được gọi là El Pelé (“Người mạnh mẽ” hoặc “Người quả cảm”) — đã giúp đưa vị cựu thị trưởng về nhà. Gia đình vị này vì cảm kích đã tặng El Pelé một số tiền lớn, và ông đã dùng nó làm vốn để gây dựng cơ nghiệp buôn ngựa.

Theo năm tháng, Ceferino từ một người tốt trở thành một người thánh thiện. 32 năm sau cuộc hôn nhân theo phong tục bộ tộc với Teresa, hai vợ chồng cuối cùng đã cử hành bí tích Hôn phối trong Giáo hội. Chẳng mấy chúc, El Pelé đã trở thành người rước lễ hằng ngày, đọc kinh Mộ Côi mỗi ngày và làm người hòa giải giữa người Kalos và người Tây Ban Nha. Dù hai vợ chồng không thể có con, họ đã nhận Pepita — cháu gái của Teresa — làm con nuôi. Ceferino là một người cha tuyệt vời và sau này là một người ông luôn tràn ngập niềm vui bên các cháu.

Có lần Ceferino bị cáo buộc bán ngựa ăn trộm, nhưng ông đã trình ra các giấy tờ chứng minh mình vô tội. Khi ông được trắng án, luật sư của ông đã tuyên bố: "El Pelé không phải là kẻ trộm, ông ấy là Thánh Ceferino, quan thầy của người Gypsy." Ceferino đã quỳ gối đi bộ đến nhà thờ chính tòa để tạ ơn, nhưng không một ai chế giễu hay coi thường; người dân Barbastro biết rằng El Pelé là một người vô cùng đặc biệt.

Năm 1922, vợ ông qua đời, nhưng ông không để nỗi đau buồn kéo mình rời xa Chúa. Ông gia nhập Dòng Ba Phanxicô và Hội Bác ái Thánh Vinh Sơn Tôn Vinh. Ông rộng lượng đến mức dù từng có tài sản lớn, về sau ông lại trở nên rất nghèo vì từ chối nhìn người khác — đặc biệt là những người Roma nghèo khổ — phải chịu thiếu tốn. Dù không biết chữ, ông hiểu rất rõ đức tin và trở thành một giáo lý viên, thường kể những câu chuyện về Chúa Giêsu cho trẻ em nghe đầy cuốn hút trước khi cho chúng một miếng socola rồi cho về. Ông ăn mặc lịch sự, thích nhảy múa, tham gia các hội chợ làng và những bữa tiệc của người Roma. Tóm lại, ông là một ông cụ tốt bụng và rộng lượng giống như bao ông cụ tốt bụng khác ở các giáo xứ trên toàn thế giới.

Nhưng Ceferino cũng là một người Công giáo sống ở Tây Ban Nha trong thời kỳ Nội chiến, thời điểm mà tư tưởng chống Công giáo đã được luật pháp hóa. Một ngày nọ, ông nhìn thấy một linh mục bị bắt và đã lên tiếng yêu cầu binh lính dừng lại. Chúng quay sang hỏi ông có mang theo vũ khí không. "Chỉ có cái này," El Pelé trả lời và giơ chuỗi hạt Mộ Côi lên. Ông bị đánh đập vì điều đó và bị lôi vào tù.

Trong nhà tù, ông vẫn kiên trì cầu nguyện bằng chuỗi hạt Mộ Côi, làm những kẻ bắt giữ vốn chống Công giáo ngứa mắt. Một người thuộc phe vô chính phủ khuyên ông rằng nếu ngừng cầu nguyện một cách lộ liễu như vậy thì có thể giữ được tính mạng. Con gái ông cũng đến thăm và van xin ông từ bỏ chuỗi hạt. Nhưng đối với El Pelé, làm như vậy đồng nghĩa với việc chối bỏ đức tin. Và thế là người ông đáng kính đã bị hành quyết và quăng xác xuống một ngôi mộ tập thể. 60 năm sau, ông trở thành người Romani đầu tiên được phong chân phước.

Vào ngày 4 tháng 5 — ngày lễ kính ông — chúng ta hãy xin ông cầu bầu cho sự bền vững của hôn nhân, cho các cha mẹ nuôi, và cho cộng đồng người Romani.

Chân phước Ceferino Giménez Malla, xin cầu cho chúng con!