Vì sao giám mục, hồng y thường được an táng trong nhà thờ?

Việc Đức Giáo hoàng, Hồng y hay Giám mục được an táng trong nhà thờ thường được xem như một vinh dự lớn. Nhưng không chỉ có vậy, đây còn là dấu chỉ gắn với sứ vụ, với lịch sử và với vị trí đặc biệt của các ngài trong đời sống Hội Thánh.​

Giáo luật hiện hành thực ra khá chặt chẽ về chuyện chôn cất. Nguyên tắc chung là không được an táng thi hài trong nhà thờ. Giáo hội muốn giữ sự phân biệt rõ giữa nơi thờ phượng và nơi mai táng. Tuy nhiên, luật vẫn dành ngoại lệ cho giáo hoàng, hồng y và giám mục giáo phận, kể cả giám mục đã nghỉ hưu được chốn cất trong nhà thờ của chính họ. Vì thế, việc các ngài được an táng trong nhà thờ là điều đã được luật của Giáo hội cho phép trong những trường hợp rất riêng.

Trong truyền thống Công giáo, giám mục là người kế vị các Tông đồ và là mục tử của một Giáo hội địa phương. Ngài là trung tâm hiệp nhất hữu hình của giáo phận. Chung quanh giám mục, đời sống phụng vụ, việc giảng dạy đức tin và sự hiệp thông của dân Chúa được quy tụ và duy trì.

Chính vì thế, nhà thờ chính tòa mang một ý nghĩa đặc biệt. Đây là nhà thờ gắn trực tiếp với ngai tòa giám mục, tức dấu chỉ quyền giảng dạy và cai quản của ngài. Nhà thờ chính tòa cũng là nơi biểu lộ rõ nhất sự hiệp nhất của giáo phận. Khi một giám mục được an táng tại đây, việc ấy nói lên rằng vị mục tử ấy đã sống, phục vụ và gắn bó trọn đời với cộng đoàn được trao phó cho mình. Cái chết của ngài vẫn được đặt trong chính bối cảnh sứ vụ ấy.

Với các hồng y, ý nghĩa có phần khác. Hồng y là những vị được mời gọi cộng tác đặc biệt với Đức Giáo hoàng trong việc chăm sóc Hội Thánh hoàn vũ. Các ngài có mối dây gắn bó chặt chẽ với Giáo hội. Vì vậy, việc một hồng y được an táng trong nhà thờ thường diễn tả mối liên hệ đặc biệt ấy. Tuy nhiên, đây là một ngoại lệ do Giáo hội cho phép, chứ không phải quy định buộc mọi hồng y đều phải được chôn trong nhà thờ.

Đằng sau quy định hiện nay là một lịch sử rất dài. Trong những thế kỷ đầu của Kitô giáo, tín hữu thường mong được chôn gần mộ các vị tử đạo. Họ tin rằng việc an nghỉ gần các chứng nhân đức tin mang một ý nghĩa thiêng liêng sâu xa. Từ đó dần hình thành tập tục mai táng gần nơi cử hành Thánh lễ, rồi trong một số trường hợp, ngay trong hoặc cạnh nhà thờ. Theo thời gian, thực hành này lan rộng, nhất là với các giáo sĩ hay nhân vật có vị thế lớn trong Giáo hội và xã hội.

Nhưng Giáo hội về sau cũng nhận ra nguy cơ của việc ấy. Nếu việc chôn cất trong nhà thờ trở thành phổ biến, ý nghĩa thánh thiêng riêng của không gian phụng tự có thể bị lu mờ. Nhà thờ là nơi cử hành mầu nhiệm cứu độ, nơi cộng đoàn quy tụ để thờ phượng Thiên Chúa. Vì vậy, kỷ luật của Giáo hội dần được siết lại. Kết quả là luật hiện hành chỉ giữ ngoại lệ cho một số ít trường hợp thật đặc biệt, trong đó có giám mục và hồng y.

Nhìn theo cách đó, việc an táng giám mục hay hồng y trong nhà thờ không nên được hiểu như một hình thức ưu ái dành cho hàng giáo phẩm. Điều này phản ánh đời các ngài gắn với bàn thờ, với việc giảng dạy, với cộng đoàn và với trách nhiệm mục tử. Sau khi qua đời, các ngài vẫn được an nghỉ tại chính nơi từng gắn với sứ vụ ấy.

Bởi vậy, khi bước vào một nhà thờ chính tòa và thấy phần mộ của một giám mục, người tín hữu đang đứng trước ký ức của một giáo phận, trước dấu tích của một đời phục vụ, và trước một biểu tượng nói rằng người mục tử ấy đã thuộc về cộng đoàn này cho đến cùng. Đó là lý do sâu xa vì sao các giám mục và hồng y thường được an táng trong nhà thờ.​

Theo: phailamgi.com