Trong khi bệnh phong tiếp tục ảnh hưởng đến hàng nghìn người ở Việt Nam, các nữ tu đã nêu gương đáng ngưỡng mộ về lòng trắc ẩn và sự kiên cường thầm lặng.
Theo hãng tin Fides của Vatican, Việt Nam đã đạt được những tiến bộ đáng kể trong cuộc chiến chống bệnh phong. Năm 2025, chỉ có 38 ca mắc mới được ghi nhận trên toàn quốc, con số hàng năm thấp nhất từng được ghi nhận.
Điều này đánh dấu sự sụt giảm mạnh so với những năm trước; từ năm 2012 đến năm 2016, hơn 1.000 ca mắc bệnh đã được báo cáo trên cả nước.
Đằng sau sự chăm sóc tận tâm dành cho những người bị ảnh hưởng bởi bệnh phong trong thế kỷ này là các nữ tu, những người đã cống hiến cuộc đời mình để khôi phục phẩm giá, hy vọng, và cộng đồng cho những người bị cộng đồng gạt ra ngoài lề xã hội.
Những tiến bộ của Việt Nam trong cuộc chiến chống bệnh phong
Các chuyên gia y tế cho rằng những thành công này là nhờ phương pháp điều trị hiệu quả và việc quản lý bệnh dựa vào cộng đồng được cải thiện. Hiện nay, tất cả các tỉnh, thành phố trên cả nước đều được chính thức công nhận là vùng không còn bệnh phong, chỉ còn một số ca mắc lẻ tẻ mỗi năm.
Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 6.000 người trên cả nước đang phải sống chung với những di chứng dai dẳng của bệnh phong. Nhiều người đã khỏi bệnh nhiễm trùng do vi khuẩn, nhưng vẫn bị tàn tật nặng hoặc đau mãn tính do bệnh gây ra.
Cuộc sống trong các trại phong
Hầu hết những bệnh nhân này sống trong các cơ sở được biết đến trong lịch sử với tên gọi “trại phong”. Có hơn mười trại phong trên khắp Việt Nam, nhiều trại được thành lập vào đầu thế kỷ XX khi nỗi sợ lây nhiễm buộc những người mắc bệnh phong phải sống cô lập.
Những nơi như Quy Hòa, được thành lập năm 1929 ở miền Trung Việt Nam, và Biên Hòa, được thành lập năm 1968 ở miền Nam, được xây dựng ở những vùng hẻo lánh để ngăn chặn sự lây lan của bệnh. Ngay cả ngày nay, những khu định cư này thường thiếu các tiện nghi cơ bản và vẫn bị cô lập về mặt xã hội.
Nhiều cư dân bị ảnh hưởng bởi những tổn thương về mặt tinh thần. Bệnh phong từ lâu đã mang một sự kỳ thị dẫn đến sự xa lánh và phân biệt đối xử. Một số bệnh nhân lớn tuổi mắc bệnh từ nhiều thập kỷ trước và đã sống trong những khu định cư này 50 hoặc thậm chí 60 năm, không có gia đình hay nhà cửa để trở về.
Lò Thị Cọc, người đã được chữa khỏi bệnh, vẫn phải vật lộn với thị lực kém và những cơn đau dữ dội ở chân do biến dạng gây ra. Bà vẫn nhớ nỗi sợ hãi và sự cô lập mà bà từng phải đối mặt.
Bà nhớ lại : “Hồi đó, gia đình tôi rất nghèo, và không ai muốn đến gần chúng tôi vì sợ bị lây bệnh. Tôi thậm chí còn nghĩ đến việc bỏ trốn vào rừng sống một mình suốt đời, nhưng nhờ sự hỗ trợ của con trai, tôi đã thay đổi ý định.”
Các nữ tu đầy lòng trắc ẩn và chăm sóc
Trong những môi trường khó khăn này, các dòng tu như Dòng Mến Thánh Giá và Dòng Phan Sinh Thừa Sai…, đã trở thành trụ cột chăm sóc cho nhiều bệnh nhân.
Sứ mạng của họ vượt xa việc điều trị y tế. Các nữ tu cung cấp sự hỗ trợ hàng ngày, hỗ trợ tinh thần và bầu bạn cho những người bị bỏ rơi trong xã hội. Họ cũng chăm sóc những người già và trẻ em mồ côi hoặc bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh.
“Tôi không có bà con nào ở đây cả,” ông Joseph That, một bệnh nhân 78 tuổi sống tại trại phong Bến Sắn ở tỉnh Bình Dương, cho biết. “Nhưng các sơ và các tổ chức khác nhau giúp đỡ tôi, nên cuộc sống dễ chịu hơn một chút.” Chân ông đã bị cắt cụt, và giờ ông phụ thuộc vào sự giúp đỡ của các sơ.
Một bệnh nhân khác tại Quy Hòa mô tả các sơ là những người bảo vệ phẩm giá. Ông nói : “Các sơ đấu tranh cho quyền lợi của chúng tôi. Chúng tôi vô cùng kính trọng các sơ và coi các sơ như người thân trong gia đình.”
Một sứ vụ được công nhận và ủng hộ
Sự tận tâm của các nữ tu Công giáo trong việc chăm sóc những người bị ảnh hưởng bởi bệnh phong ở Việt Nam đã nhận được sự ghi nhận từ cả cộng đồng địa phương và chính quyền quốc gia.
Một ví dụ đáng chú ý là Sơ Anna Nguyễn Thị Xuân, sinh năm 1957, người đã dành gần bốn mươi năm phục vụ bệnh nhân tại trại phong Quả Cảm ở Bắc Ninh. Sự cống hiến trọn đời của sơ đã mang lại cho sơ Huân chương Lao động hạng Ba của Chủ tịch nước Việt Nam và bằng khen của Thủ tướng Chính phủ.
Việc hỗ trợ những người mắc bệnh phong vẫn tiếp tục được cộng đồng Công giáo rộng lớn tại Việt Nam thực hiện. Đầu năm nay, trong dịp mừng Tết Nguyên Đán ngày 5 tháng 2, Giáo phận Thái Bình đã tổ chức buổi gặp mặt cho các bệnh nhân tại nhà nguyện Đồng Thọ thuộc giáo xứ Thái Sa (vào ngày 21/2). Sự kiện này mang đến sự đồng hành, quà tặng và khoảnh khắc mừng lễ cho những người thường cảm thấy bị lãng quên.
Trong buổi gặp mặt, Đức cha Đa Minh Đặng Văn Cầu đã khuyến khích các tín hữu thể hiện lòng trắc ẩn và tình liên đới, gọi đó là cách cụ thể để sống sự hiệp thông trong Giáo hội.
Giáo phận cũng đang xây dựng một mái ấm mới cho những người bị ảnh hưởng bởi bệnh phong, mang đến sự an toàn và phẩm giá cho họ.
Sơ Christine Masivo, CPS, Vatican News –Tý Linh chuyển ngữ
Author
Các Bài của tác giả Minh Đức được tổng hợp tự động từ Website của các Giáo Phận.
