Thứ Sáu Tuần Thánh, cử hành nghi thức long trọng kính thờ Thánh giá với cây Thánh giá không hay với cây Thánh giá có tượng Chúa chịu nạn?

.CÂU HỎI 4: Vào thứ Sáu Tuần Thánh, cử hành nghi thức long trọng kính thờ Thánh giá với cây Thánh giá không hay với cây Thánh giá có tượng Chúa chịu nạn?

ĐÁP: Phần cử hành này của phụng vụ thứ Sáu Tuần Thánh (x. Sách lễ Rôma [2002], “Thứ Sáu Tuần Thánh”, số 15-20) được gọi là “Kính thờ Thánh giá” hoặc “Suy tôn Thánh giá” với bản văn của nghi thức nói rằng thừa tác viên cầm Thánh giá, nâng Thánh giá lên cao và xướng: “Đây là cây Thánh giá, nơi [đã] treo Đấng Cứu Độ trần gian.” Như vậy, ngôn ngữ trong Sách lễ Rôma hôm nay dường như ám chỉ một cây Thánh giá hơn là Thánh giá với tượng chịu nạn mà không chỉ rõ như trường hợp cây Thánh giá bàn thờ: “…trên bàn thờ hay gần bàn thờ phải đặt Thánh giá, có tượng Chúa Ki-tô chịu đóng đinh” (QCSL 117); “Thánh giá có tượng Chúa Ki-tô chịu đóng đinh đã cầm đi rước, có thể dựng bên cạnh bàn thờ để làm Thánh giá tại bàn thờ…” (QCSL 122). Hơn nữa, trong Hình thức thứ nhất để Suy tôn Thánh giá, bản văn phụng vụ viết rằng “linh mục mở khăn phủ/che cánh phải Thánh giá” chứ không nói cánh tay phải của Chúa Ki-tô (x. Sách lễ Rôma [2002], “Thứ Sáu Tuần Thánh”, số 15).

Mặc dầu vậy, thực hành phổ biến hơn của truyền thống lại là Kính thờ Thánh giá trong phụng vụ thứ Sáu Tuần Thánh với cây Thánh giá có tượng Chúa Ki-tô chịu nạn trên đó như chúng ta có thể dễ dàng biết đến qua hình ảnh buổi cử hành phụng vụ của các Đức Giáo hoàng Gio-an Phao-lô II, Biển Đức XVI và Phan-xi-cô. Bởi vậy, hai tác giả André Mutel và Peter Freeman khuyên nên chuẩn bị cây Thánh giá bằng gỗ với tượng chịu nạn (portant la figure du Crucifié) và cao độ 90-160cm.[10] Tác giả Peter Elliott cũng ủng hộ thực hành này, tức là khuyên nên sử dụng cây Thánh giá với tượng chịu nạn (Crucifix) để các tín hữu có thể hôn chân Chúa.[11]

 ——–

[1] X. Mark E. Wedig & Richard S. Vosko, “The Arrangement and Furnishings of Churches for the Celebration of the Eucharist,” trong A Commentary on the General Instruction of the Roman Missal, ed. Edward Foley, Nathan D. Mitchel & Joanne M. Piere (Collegeville: The Liturgical Press, 2007), 365-66.

[2] X. Thư Luân lưu về việc Chuẩn bị và Cử hành Đại Lễ Phục Sinh, số 17; Hiến chế Phụng vụ Thánh, số 109-10; Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 1438.

[3] X. Matias Augé, Năm Phụng Vụ: Đức Kitô hiện diện trong Giáo Hội của Ngài, tập 1, dg. Nguyễn Xuân Tuấn (Nxb. Tôn Giáo, 2014), 217; Edward McNamara, “Color of the Veil for the Cross,” The ZENIT Daily Dispatch (Rome, 26 February 2013), https://www.ewtn.com/catholicism/library/color-of-the-veil-for-the-cross–4669.

[4] Sách lễ Rôma, thứ Bảy sau Chúa nhật IV mùa Chay; QCSL 62-63, 313; LNGM 252; Bộ Phụng Tự Thánh, Thư Luân Lưu Về Việc Chuẩn Bị Và Cử Hành Đại Lễ Phục Sinh, số 26

[5] X. Peter J. Elliott, Ceremonies of the Liturgical Year (San Francisco: Ignatius Press, 2002), số 124; Edward McNamara, “Covering of Crosses and Images in Lent,” The ZENIT Daily Dispatch (Rome, 8 March 2005), https://www.ewtn.com/catholicism/library/covering-of-crosses-and-images-in-lent-4938.

[6]  X. Hiến chế Phụng vụ Thánh, số 109-10; Sách Giáo Lý Hội Thánh Công Giáo, số 1438.

[7] X. Anthony J. Mancuso & Caroline M. Thomas, Envisioning Environment: Enhancing the Liturgical Experience (San Jose: Resource Publications, Inc.: 2011), 37-9; Peter Mazar, To Crown the Year: Decorating the Church Through the Seasons (Chicago: LTP, 1995), 69-70.

[8] Cây dừa và cây cau cũng cùng thuộc họ cọ với cây thiên tuế, nhưng lại phổ biến và dễ dàng kiếm được hơn tại Việt Nam chúng ta.

[9] X. Thư Luân Lưu Về Việc Chuẩn Bị Và Cử Hành Đại Lễ Phục Sinh, số 29; Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích, Hướng dẫn về lòng đạo đức bình dân và phụng vụ, số 139.

[10] André Mutel et Peter Freeman, Cérémonial de la sainte Messe à l’usage ordinaire des paroisses: suivant le missel romain de 2002 et la pratique léguée du rit romain, 2nd ed. (Perpignan: Editions Artège, 2012), 280.

[11] X. Peter Elliott, Ceremonies of the Modern Roman Rite, số 222, 236-37.

[12] Bộ Phụng tự và Kỷ luật Bí tích, Hướng dẫn về Lòng Đạo đức Bình dân và Phụng vụ, số 147.

Lm. Giu-se Phạm Đình Ái, SSS – hdgmvietnam.com