Trong khi Giáo hội cử hành lễ kính Jean-Théophane Vénard vào ngày 2 tháng 2, vị thừa sai người Pháp đã chịu tử đạo tại Việt Nam năm 1861, thì ngày nay Công giáo Việt Nam được nhìn nhận là một trong những Giáo hội năng động nhất châu Á, kết hợp giữa tăng trưởng về số lượng, sức sống truyền giáo và dấn thân xã hội.

Gương mặt tươi cười của thánh Jean-Théophane Vénard, người bị xử trảm khi mới 31 tuổi vì loan báo Tin Mừng và được Giáo hội mừng kính vào ngày 2 tháng 2, gợi nhắc đến một lịch sử đầy bách hại. Thế nhưng, hơn một trăm sáu mươi năm sau cuộc tử đạo của ngài, Giáo hội Công giáo tại Việt Nam không hề chỉ thuộc về quá khứ. Trái lại, Giáo hội đang khẳng định mình như một thực tại sống động và có tổ chức, trong một quốc gia mà Phật giáo chiếm đa số.
Theo những số liệu mới nhất, Việt Nam hiện có khoảng 7,2 triệu người Công giáo, tương đương gần 7% dân số. Giáo hội được tổ chức thành 27 giáo phận, trong đó có ba tổng giáo phận lớn là Hà Nội, Huế và Thành phố Hồ Chí Minh, cùng với hơn 2.000 giáo xứ trải dài trên khắp cả nước. Những con số này đưa Việt Nam trở thành một trong những cộng đồng Công giáo lớn nhất châu Á.
Sức sống ơn gọi
Sự năng động ấy còn được thể hiện qua số lượng linh mục và ơn gọi. Riêng Tổng giáo phận Thành phố Hồ Chí Minh quy tụ hơn 720.000 tín hữu và gần 400 linh mục triều, chưa kể đông đảo tu sĩ nam nữ đang dấn thân trong các lãnh vực mục vụ, giáo dục và hoạt động xã hội. Tại Hà Nội, hơn 330.000 người Công giáo được đồng hành bởi gần 200 linh mục, cho thấy một mạng lưới Giáo hội dày đặc và hoạt động hiệu quả.

Mỗi năm, số lượng các lễ truyền chức linh mục vẫn ở mức cao, cho thấy sức hấp dẫn bền vững của đời sống thánh hiến. Bên cạnh đó, hàng chục ngàn giáo lý viên phần lớn là người trẻ đang đảm nhận việc truyền đạt đức tin trong các giáo xứ và làng quê. Sự năng động truyền giáo này thường xuyên được các Hội Giáo hoàng Truyền giáo ghi nhận, khi mô tả Giáo hội địa phương như một cộng đoàn ăn rễ sâu trong đời sống hằng ngày của các tín hữu.
Dấn thân xã hội bền bỉ
Dù hoạt động trong một bối cảnh chính trị chặt chẽ và chịu nhiều giới hạn về hành chính, Giáo hội Công giáo Việt Nam vẫn nổi bật nhờ sự dấn thân xã hội âm thầm nhưng liên tục. Từ việc trợ giúp các gia đình nghèo, đồng hành với người cao tuổi, cho đến hỗ trợ giáo dục cho trẻ em thiệt thòi, tại nhiều vùng miền, các giáo xứ đã trở thành những điểm tựa liên đới thiết yếu, được nhìn nhận không chỉ trong nội bộ Giáo hội mà cả ngoài xã hội.
Lịch sử Công giáo Việt Nam được viết nên bằng máu các vị tử đạo và lòng trung thành của các cộng đoàn giúp soi sáng thực tại hôm nay. Noi gương thánh Jean-Théophane Vénard, ký ức về ngài vẫn sống động mỗi dịp 2 tháng 2, Giáo hội tại Việt Nam tiếp tục tiến bước, được nâng đỡ bởi một đức tin được truyền lại, được sống và được sẻ chia một Giáo hội vừa từng bị thử thách, vừa mang sức sống đáng kinh ngạc.
Dịch theo: (theo Agnès Pinard Legry, Aleteia)
Author
Chuyên viết tin tức và bài phân tích về Giáo hội Công giáo và các vấn đề tôn giáo – xã hội quốc tế.