Có nhiều điểm khác biệt quan trọng giữa người Công giáo và người Tin Lành. Dù trong những năm gần đây đã có nhiều nỗ lực nhằm tìm kiếm điểm chung , thực tế là các khác biệt vẫn còn tồn tại, và chúng vẫn quan trọng như vào thời kỳ đầu của Phong trào Cải cách Tin Lành. Dưới đây là phần tóm lược một số khác biệt quan trọng nhất:
1. Thẩm quyền và sự đủ đầy của Kinh Thánh
Một trong những khác biệt lớn giữa Công giáo và Tin Lành là vấn đề về thẩm quyền và tính đầy đủ của Kinh Thánh.
Người Tin Lành tin rằng Kinh Thánh một mình là nguồn mặc khải đặc biệt của Thiên Chúa dành cho nhân loại và dạy tất cả những gì cần thiết cho ơn cứu độ. Kinh Thánh là tiêu chuẩn đo lường mọi hành vi Kitô hữu. Niềm tin này gọi là sola Scriptura (“chỉ Kinh Thánh”), một trong “năm sola” của phong trào Cải cách.
Người Công giáo không chấp nhận sola Scriptura, và tin rằng Kinh Thánh cùng với Thánh Truyền có giá trị ràng buộc như nhau. Nhiều giáo lý Công giáo như luyện tội (purgatory), cầu nguyện với các thánh, tôn kính Đức Maria không có nền tảng rõ ràng trong Kinh Thánh mà dựa vào Thánh Truyền. Giáo huấn này khiến cho thẩm quyền của Kinh Thánh bị xem là không đầy đủ.
2. Quyền bính của Đức Giáo Hoàng
Công giáo dạy rằng Đức Giáo Hoàng là Đại diện của Đức Kitô, có thể công bố tín điều một cách vô ngộ khi “ex cathedra” (từ ngai tòa). Người Tin Lành bác bỏ điều này và tin rằng chỉ Đức Kitô mới là Đầu của Hội Thánh, và không con người nào là vô ngộ.
3. Ơn cứu độ – được cứu bằng cách nào
Một khác biệt căn bản khác là vấn đề ơn cứu độ.
Người Tin Lành tin vào sola fide – “được nên công chính nhờ đức tin một mình”, bởi ân sủng và nhờ Đức Kitô mà thôi. Người Công giáo dạy rằng đức tin + việc làm có công phúc là cần thiết cho ơn cứu độ. Các Bí tích giữ vai trò thiết yếu trong tiến trình này.
Người Tin Lành phân biệt giữa:
- sự công chính hóa (một lần, nhờ đức tin)
- sự thánh hóa (tiến trình tăng trưởng trong đời sống thánh thiện)
Người Công giáo xem hai tiến trình này là một, dẫn đến sự lẫn lộn trong cách hiểu về ơn cứu độ.
4. Điều gì xảy ra sau khi chết
Cả hai đều tin rằng kẻ không tin sẽ bị luận phạt đời đời. Nhưng với người tin, khác biệt xuất hiện:
- Công giáo dạy về luyện tội, như một nơi thanh luyện tạm thời dành cho linh hồn chưa hoàn toàn tinh sạch.
- Người Tin Lành tin rằng nhờ công nghiệp của Đức Kitô được quy cho người tin, họ được vào thẳng thiên đàng sau khi chết.
Theo góc nhìn Tin Lành, giáo lý luyện tội hàm ý rằng sự hy sinh của Đức Kitô chưa đủ, vì con người phải tự trả giá cho tội lỗi mình — điều đi ngược với Kinh Thánh.
- Những khác biệt này quan trọng và có hệ luận thần học rõ rệt.
- Người Công giáo được kêu gọi nhìn lại niềm tin dựa trên giáo huấn Kinh Thánh về ân sủng và đức tin không nhờ việc làm.
Author
Chuyên viết tin tức và bài phân tích về Giáo hội Công giáo và các vấn đề tôn giáo – xã hội quốc tế.
Đăng ký nhận bản tin từ Kênh Công Giáo - Ephata Catholic Media
Luôn cập nhật những bài viết và tin tức chọn lọc mới nhất của chúng tôi.