Giáo hội Công giáo công nhận một vị thánh như thế nào? Thông thường, ít nhất 5 năm sau khi người đó qua đời thì tiến trình phong thánh mới được khởi sự.
Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng có thể miễn thời hạn chờ đợi này, như ngài đã làm đối với Thánh Mẹ Têrêsa Calcutta và Thánh Gioan Phaolô II.
Các Bậc Trong Tiến Trình Phong Thánh
Một người đi qua bốn giai đoạn chính để được công nhận:
- Tôi tớ Chúa (Servant of God)
- Đấng đáng kính (Venerable)
- Đấng chân phước (Blessed)
- Hiển thánh (Saint)
Giai Đoạn 1: Được Gọi Là “Tôi Tớ Chúa”
Tiến trình bắt đầu khi một người hoặc nhóm người (gọi là petitioner) đệ đơn lên Đức Giám mục giáo phận xin mở án điều tra đời sống của người đã qua đời, người được cho là có nhân đức thánh thiện nổi bật.
Đôi khi chính Giám mục giáo phận cũng có thể chủ động khởi xướng án phong thánh. Khi án phong được mở, người đó chính thức được gọi là “Tôi Tớ Chúa”.
Tại cấp giáo phận, Giáo hội thành lập tòa án điều tra, mời nhân chứng và xem xét các tài liệu, thư từ, bài viết… liên quan đến đời sống đức tin của ứng viên.
Giai Đoạn 2: Được Tuyên Là “Đấng Đáng Kính”
Sau khi điều tra xong ở cấp giáo phận, hồ sơ được gửi về Vatican, cụ thể là Bộ Phong Thánh (Dicastery for the Causes of Saints) cơ quan của Tòa Thánh chịu trách nhiệm thẩm định và trình Đức Giáo hoàng phê chuẩn.
Tại đây, chín nhà thần học sẽ bỏ phiếu đánh giá về án phong. Nếu được chấp thuận, Đức Giáo hoàng xem xét và đưa ra quyết định cuối cùng: công nhận người đó là “Đấng đáng kính” (Venerable), tức là đã sống đời sống nhân đức anh hùng hoặc đã hiến dâng mạng sống vì đức tin.
Giai Đoạn 3: Tuyên Chân Phước (Beatification)
Tiếp theo là giai đoạn phong chân phước (Beatification).
Theo Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ (USCCB): “Phong chân phước là giai đoạn thứ hai trong tiến trình tuyên thánh. Nó diễn ra sau khi Giáo phận và Bộ Phong Thánh tiến hành điều tra nghiêm ngặt về đời sống, nhân đức và các tác phẩm của ứng viên...”
Để được phong chân phước, cần có một phép lạ được xác nhận là nhờ lời chuyển cầu của ứng viên. Riêng với các vị tử đạo, không cần phép lạ cho việc phong chân phước, nhưng cần cho việc phong hiển thánh.
Phép lạ được xem là một sự kiện không thể giải thích bằng khoa học, xảy ra qua lời cầu bầu của ứng viên, và phải được điều tra cả về mặt thần học lẫn y học.
Sau khi Đức Giáo hoàng phê chuẩn sắc lệnh công nhận phép lạ, người đó được tuyên là “Chân phước.” Điều này xác nhận rằng họ đang hiệp thông với Thiên Chúa trên trời, và có thể cầu bầu cho các tín hữu dưới thế.
Giai Đoạn 4: Tuyên Hiển Thánh (Canonization)
Để một vị chân phước được tuyên thánh, cần có thêm một phép lạ thứ hai, cũng được điều tra và xác minh theo quy trình tương tự như trước.
Khi phép lạ thứ hai được công nhận, Đức Giáo hoàng sẽ cử hành lễ phong thánh (Rite of Canonization). Từ đây, người đó được toàn thể Giáo hội tôn kính công khai, và tên của họ được ghi vào Danh sách Các Thánh (Canon of Saints).
Theo EWTN: “Qua việc tuyên thánh, Đức Giáo hoàng không làm cho người đó trở thành thánh, mà chỉ tuyên bố rằng người ấy đang ở cùng Thiên Chúa và là mẫu gương đáng noi theo cho mọi tín hữu.”
Mọi Người Đều Được Mời Gọi Nên Thánh
Cuối cùng, Giáo hội nhắc nhớ chúng ta rằng: mọi tín hữu đều được mời gọi nên thánh. Hãy học hỏi gương sáng của các thánh, và cầu xin họ nâng đỡ chúng ta trong hành trình đức tin.
Theo Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo (số 962): “Chúng ta tin vào sự hiệp thông giữa tất cả các tín hữu trong Đức Kitô những người còn đang lữ hành trên dương thế, những người đang được thanh luyện, và những người đã được hưởng phúc trên trời tất cả hợp thành một Hội Thánh duy nhất."
Trong sự hiệp thông này, tình yêu thương của Thiên Chúa và của các thánh luôn quan tâm và đáp lời cầu xin của chúng ta.