“Anh em hãy yêu thương nhau như Thầy đã yêu thương anh em” (Ga 13,34). Đó là khẩu hiệu giám mục Sicut Dilexi mà Đức Hồng Y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn chọn từ năm 1993. Không chỉ là một câu Latinh trang trọng, đây là kim chỉ nam xuyên suốt đời ngài: một lời mời gọi sống tình yêu cụ thể, không phân biệt, không loại trừ, và luôn bắt đầu từ việc lắng nghe Thiên Chúa là Cha.
Trong dịp kỷ niệm 27 năm tấn phong giám mục (2018), Đức Hồng Y chia sẻ: “Thiên Chúa dạy chúng ta yêu thương nhau và đối thoại trong yêu thương. Đây cũng là điều tôi luôn nhấn mạnh với các linh mục tại những giáo phận mà mình từng coi sóc.” Ngài quan niệm rằng cá nhân mỗi mục tử phải sống hiếu thảo với Chúa Cha, lắng nghe và thực hành Lời Chúa, từ đó mới có thể yêu thương anh em những người cùng là con Chúa đặc biệt những ai đang trong hoàn cảnh nghèo đói, bất hạnh.
Tình yêu theo gương Chúa Giêsu không phải là tình cảm mơ hồ. Đức Hồng Y áp dụng khẩu hiệu này một cách rất thực tiễn vào đối thoại. Ngài dạy các chủng sinh tại Đại chủng viện Thánh Quý (Cần Thơ) rằng phải “đối thoại trong yêu thương, như Thiên Chúa yêu thương chúng ta”. Dù trong bối cảnh khó khăn sau 1975, ngài vẫn kiên trì gặp gỡ, tìm điểm chung để loan báo Tin Mừng. Khi làm Tổng Giám mục Sài Gòn, ngài tổ chức Công nghị Giáo phận (2011), thúc đẩy đối thoại liên tôn, và kêu gọi giải quyết tranh chấp bằng “tôn trọng chân lý, công lý và bác ái”. Ngài từng khẳng định: mục tử phải “xây dựng được sự hiệp thông, phải làm cho Chúa hiện diện giữa Dân Người bằng tình yêu”.
Tình yêu ấy còn được thể hiện mạnh mẽ qua phục vụ người nghèo. Từ những năm làm Giám đốc chủng viện, ngài đã gửi chủng sinh về giáo xứ một năm để các thầy chủ động tổ chức chương trình giúp trẻ em nghèo, người cao tuổi neo đơn. Khi về Tổng Giáo phận Sài Gòn (1998), ngài thành lập Caritas, Ủy ban Mục vụ HIV/AIDS, khánh thành Mái ấm Mai Tâm (2010), và kêu gọi giáo dân liên đới với vô gia cư, di dân, người bệnh. Ngài nhắc nhở: phục vụ con người là mục đích tối cao, và Giáo hội phải trở thành “dấu chỉ của lòng thương xót” giữa xã hội đầy khoảng cách giàu nghèo.
Về xây dựng Giáo hội địa phương, khẩu hiệu Sicut Dilexi trở thành nền tảng cho mọi cải cách. Ngài đào tạo linh mục và giáo dân theo bốn chiều kích: nhân bản, đức tin, mục vụ và xã hội. Trung tâm Mục vụ Tổng Giáo phận (từ 2004) đã đón hàng chục ngàn lượt học viên, giúp giáo dân trở thành những người cộng tác tích cực. Ngài nhấn mạnh: linh mục phải gần gũi, sẻ chia, đồng hành với di dân để họ thực sự hòa nhập, vì chỉ khi có hiểu biết và cảm thông, “hạt giống Lời Chúa mới nảy mầm và trổ sinh hoa trái”.
Hôm nay, khi Đức Hồng Y đã về Nhà Cha, khẩu hiệu “Như Thầy đã yêu thương” vẫn là lời mời gọi sống động dành cho mọi linh mục, tu sĩ và giáo dân. Trong một thế giới đầy chia rẽ, chúng ta được mời gọi sống tình yêu cụ thể: đối thoại chân thành thay vì đối đầu, phục vụ người nghèo thay vì thờ ơ, và xây dựng Giáo hội như một gia đình hiệp nhất. Như chính Đức Hồng Y đã sống và dạy: “Đứng trước nhiệm vụ quan trọng, điều đầu tiên là cầu nguyện… rồi sống trọn vẹn với khẩu hiệu ‘Như Thầy yêu thương’.”
Author
Chuyên viết tin tức và bài phân tích về Giáo hội Công giáo và các vấn đề tôn giáo – xã hội quốc tế.
