Nhiều người thắc mắc: Phẩm trật trong Giáo hội Công giáo với Giáo hoàng, Giám mục, Linh mục có thực sự xuất phát từ Kinh Thánh không, hay chỉ là sản phẩm của lịch sử con người? Câu trả lời nằm ngay trong các trang Tin Mừng, nơi chính Chúa Giêsu chứ không ai khác đã đặt nền móng đầu tiên.
Mười Hai Tông Đồ: Một Lựa Chọn Có Chủ Đích
Giữa hàng đám đông đông đảo những người theo Ngài, Chúa Giêsu đã chọn riêng mười hai người và đặt tên họ là "Tông Đồ" (Lc 6,13). Con số mười hai không phải ngẫu nhiên. Trong truyền thống Do Thái, mười hai gợi nhớ đến mười hai chi tộc Israel dân riêng của Thiên Chúa. Bằng hành động này, Chúa Giêsu ngầm tuyên bố: Ngài đang tái lập một Israel mới, một dân tộc giao ước mới, với những người lãnh đạo mới được Ngài trực tiếp tuyển chọn.
Nhóm Mười Hai không chỉ là "những người bạn đồng hành" của Chúa Giêsu. Ngài "sai họ đi rao giảng" và trao cho họ quyền năng đặc biệt (Mc 3,14-15). Đây là một sứ vụ được ủy thác nghĩa là quyền bính họ có không xuất phát từ bản thân, mà từ Đấng đã sai họ đi. Đây chính là nền tảng thần học của phẩm trật: không phải quyền lực tự phong, mà là sứ vụ được trao từ trên.
"Anh Là Đá" — Quyền Trao Cho Phêrô
Trong số Mười Hai, Phêrô giữ một vị trí đặc biệt không thể phủ nhận. Sau lời tuyên xưng đức tin nổi tiếng tại Xêdarê Philipphê "Thầy là Đức Kitô, Con Thiên Chúa hằng sống" Chúa Giêsu đã trao cho ông một lời hứa vừa long trọng vừa cụ thể:
"Anh là Phêrô, nghĩa là Tảng Đá, trên tảng đá này, Thầy sẽ xây Hội Thánh của Thầy... Thầy sẽ trao cho anh chìa khóa Nước Trời." (Mt 16,18-19)
Hình ảnh "chìa khóa" trong văn hóa Cận Đông cổ đại mang ý nghĩa quyền quản lý, quyền điều hành. Trao chìa khóa là trao trách nhiệm cai quản. Chúa Giêsu không trao điều này cho cả nhóm, mà trao riêng cho Phêrô một hành động có tính cá nhân và dứt khoát.
Sau khi Phục Sinh, Chúa Giêsu còn một lần nữa tái khẳng định vị trí của Phêrô qua cuộc đối thoại đầy cảm xúc bên bờ hồ Tibêria: "Anh hãy chăm sóc chiên của Thầy" (Ga 21,15-17) lặp lại ba lần, tương ứng với ba lần Phêrô đã chối Thầy. Đây không chỉ là sự phục hồi, mà là sự tấn phong chính thức.
Sứ Vụ Tiếp Nối: Không Chỉ Cho Một Thế Hệ
Một câu hỏi tự nhiên nảy sinh: Những gì Chúa Giêsu trao cho các Tông Đồ có còn hiệu lực sau khi họ qua đời không? Câu trả lời nằm ở chính lệnh truyền cuối cùng của Ngài: "Vậy anh em hãy đi và làm cho muôn dân trở thành môn đệ... và đây, Thầy ở cùng anh em mọi ngày cho đến tận thế" (Mt 28,19-20). Cụm từ "cho đến tận thế" cho thấy sứ vụ không kết thúc với cái chết của các Tông Đồ nó phải được tiếp nối.
Chính vì thế, ngay từ đầu, các Tông Đồ đã đặt tay truyền chức để trao lại sứ vụ cho những người kế nhiệm (x. 1 Tm 4,14; 2 Tm 1,6). Đây là nguồn gốc Kinh Thánh của bí tích Truyền Chức Thánh cầu nối sống động giữa Giáo hội hôm nay và chính Chúa Giêsu Kitô.
Phẩm Trật là Dấu Chỉ Của Tình Yêu, Không Phải Quyền Lực
Hiểu đúng về phẩm trật Công giáo là hiểu rằng đây không phải cơ cấu quyền lực theo nghĩa thế gian. Chính Chúa Giêsu đã nói rõ: "Ai muốn làm lớn giữa anh em thì phải làm người phục vụ" (Mt 20,26). Phẩm trật, theo nghĩa Tin Mừng, là dây chuyền phục vụ từ Chúa Kitô đến các Tông Đồ, từ các Tông Đồ đến các Giám mục, Linh mục, và đến toàn thể Dân Chúa.
Nhìn vào nguồn gốc Kinh Thánh của phẩm trật là nhìn vào trái tim của Giáo hội một cộng đoàn không tự lập ra mình, nhưng được Thiên Chúa quy tụ, được Chúa Kitô định hình, và được Thánh Thần dẫn dắt qua từng thế kỷ cho đến ngày nay.
Author
Chuyên viết tin tức và bài phân tích về Giáo hội Công giáo và các vấn đề tôn giáo – xã hội quốc tế.
