Trong những năm gần đây, một số tín hữu Công giáo tìm đến các Thánh lễ do Hội Thánh Piô X (SSPX) cử hành, phần lớn vì sự trang nghiêm và việc trung thành với hình thức phụng vụ cổ truyền theo Sách lễ năm 1962. Tuy nhiên, điều này cũng làm dấy lên một câu hỏi mục vụ và giáo luật quan trọng: Người Công giáo có được phép tham dự Thánh lễ SSPX hay không?
SSPX hiện có ở trong tình trạng ly giáo không?
Ông Jimmy Akin, nhà hộ giáo cao cấp của Catholic Answers, cho biết SSPX “hiện không còn ở trong tình trạng ly giáo.”
Theo ông, năm 1988, việc tấn phong giám mục bất tuân do Tổng Giám mục Marcel Lefebvre thực hiện đã bị Tòa Thánh coi là hành vi ly giáo và kéo theo hình phạt tuyệt thông. Tuy nhiên, năm 2009, Tòa Thánh đã giải vạ tuyệt thông cho các giám mục SSPX. Việc giải vạ này cho thấy SSPX không còn bị xem là ly giáo, bởi nếu vẫn còn trong tình trạng đó, vạ tuyệt thông sẽ tự động tái lập.
Dù vậy, ông Akin cũng nhấn mạnh rằng các linh mục SSPX hiện nay vẫn cử hành các bí tích mà không có sự cho phép hợp lệ từ thẩm quyền Giáo hội địa phương, khiến tình trạng của hội này được mô tả là “không quy chuẩn về giáo luật” (irregular canonical status).
Tham dự và rước lễ: có hợp lệ không?
Theo Bộ Giáo luật, tín hữu Công giáo có quyền tham dự Thánh lễ và rước lễ trong bất kỳ nghi thức Công giáo hợp lệ nào. Vì SSPX sử dụng nghi thức Thánh lễ năm 1962 – một nghi thức đã được Giáo hội phê chuẩn – nên về mặt bí tích, các Thánh lễ này được coi là thành sự. Do đó, tín hữu có thể tham dự và rước lễ, dù hoàn cảnh giáo luật của SSPX là bất thường.
Lời cảnh báo từ Giáo hội
Tuy không có lệnh cấm tuyệt đối, nhiều vị lãnh đạo Giáo hội vẫn khuyến cáo tín hữu không nên tham dự Thánh lễ SSPX, trừ khi có lý do nghiêm trọng.
Năm 1995, Đức ông Camille Perl, khi đó là thư ký Ủy ban Giáo hoàng Ecclesia Dei, cho biết: “Các Thánh lễ của SSPX là thành sự, nhưng việc tham dự được xem là không hợp luân lý, trừ khi tín hữu bị ngăn trở nghiêm trọng về thể lý hoặc luân lý để tham dự Thánh lễ do một linh mục hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội cử hành.”
Một thư khác của Tòa Thánh năm 1998 cũng cảnh báo về “não trạng ly giáo” có thể tồn tại trong SSPX và cho biết Giáo hội liên tục khuyên tín hữu không nên tham dự các Thánh lễ do hội này tổ chức, nhằm tránh gây hoang mang hoặc làm suy yếu sự hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội hoàn vũ.
Tóm lại, người Công giáo không bị cấm tuyệt đối tham dự Thánh lễ SSPX, và các Thánh lễ này được coi là thành sự. Tuy nhiên, Giáo hội vẫn khuyến cáo tín hữu thận trọng, ưu tiên tham dự Thánh lễ do các linh mục hiệp thông trọn vẹn với Giáo hội cử hành, trừ khi có lý do nghiêm trọng. Việc phân định khôn ngoan và tinh thần vâng phục Giáo hội vẫn là nguyên tắc hướng dẫn căn bản cho đời sống đức tin của người tín hữu.
Author
Chuyên viết tin tức và bài phân tích về Giáo hội Công giáo và các vấn đề tôn giáo – xã hội quốc tế.