Nghị viện châu Âu thừa nhận việc bách hại các Kitô hữu

Ngày 21/01/2026, tại Strasbourg, Nghị viện châu Âu đã thông qua nghị quyết thường niên về nhân quyền và dân chủ trên thế giới, trong đó lần đầu tiên công khai và rõ ràng thừa nhận tình trạng bách hại các Kitô hữu và hiện tượng bài Kitô giáo (christianophobia).

Đây được xem là một bước tiến quan trọng về mặt chính trị và biểu tượng, tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại, nghị quyết này chưa đi kèm bất kỳ cơ chế riêng hay biện pháp cụ thể nào ở cấp độ Liên minh châu Âu.

Nghị quyết được thông qua trong khuôn khổ Báo cáo thường niên 2025 về nhân quyền và dân chủ trên thế giới, trong bối cảnh quốc tế được đánh giá là đặc biệt đáng lo ngại: suy thoái dân chủ, gia tăng chủ nghĩa độc đoán, áp lực ngày càng lớn đối với xã hội dân sự, hạn chế các quyền tự do căn bản và những vi phạm nhân quyền kéo dài tại nhiều khu vực trên toàn cầu.

Văn bản tái khẳng định rằng chính sách đối ngoại của Liên minh châu Âu được xây dựng trên nền tảng tôn trọng phẩm giá con người, tự do, dân chủ, bình đẳng, pháp quyền và nhân quyền, phù hợp với các hiệp ước châu Âu và công ước quốc tế. Nghị quyết cũng nhấn mạnh tính phổ quát và không thể chia cắt của các quyền con người, đồng thời bác bỏ mọi cách tiếp cận mang tính chọn lọc hay “tiêu chuẩn kép”.

Trong khuôn khổ đó, tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng được nhìn nhận như một quyền căn bản. Nghị viện châu Âu khẳng định rằng việc bách hại các nhóm tôn giáo thiểu số cấu thành một vi phạm nghiêm trọng quyền này, vốn đã được bảo vệ trong Hiến chương các quyền cơ bản của Liên minh châu Âu cũng như trong luật pháp quốc tế.

Đáng chú ý, xét dẫn N của nghị quyết đặc biệt đề cập đến các cộng đồng Kitô hữu tại Trung Đông – những cộng đồng lâu đời bậc nhất thế giới – hiện vẫn đang phải đối diện với bách hại nghiêm trọng, phân biệt đối xử, cưỡng bức di dời và những hạn chế nặng nề đối với tự do tôn giáo hoặc tín ngưỡng. Việc nêu đích danh tình trạng này giúp đưa số phận các Kitô hữu vào trung tâm phân tích các vi phạm nhân quyền toàn cầu, với cách gọi rõ ràng và không mơ hồ.

Ở Điều 83, nghị quyết một lần nữa lên án mọi hình thức phân biệt chủng tộc và bất dung thứ, đồng thời liệt kê rõ ràng nạn bài Do Thái, bài Hồi giáo và việc bách hại các Kitô hữu. Nghị viện kêu gọi tăng cường hoặc thiết lập các cơ chế tố giác hành vi phân biệt đối xử, cũng như bảo đảm quyền tiếp cận công lý, nhằm chống lại tình trạng miễn trừ trách nhiệm của thủ phạm. Việc đặt nạn bách hại Kitô hữu ngang hàng với các hình thức thù ghét tôn giáo khác mang ý nghĩa chính trị rõ rệt.

Điều 84 có ý nghĩa đặc biệt. Nghị viện bày tỏ quan ngại rằng, trong khi Kitô giáo hiện là tôn giáo bị bách hại nhiều nhất trên thế giới, với hơn 380 triệu người bị ảnh hưởng theo các số liệu được trích dẫn, thì Liên minh châu Âu vẫn chưa có một điều phối viên chuyên trách chống bài Kitô giáo, trái ngược với việc đã có điều phối viên châu Âu về chống bài Hồi giáo. Dù không đề xuất lập tức một chức danh mới, nghị quyết đã phơi bày sự mất cân đối thể chế và gián tiếp đặt vấn đề về sự bình đẳng trong đối xử giữa các hình thức thù ghét tôn giáo.

Sự thừa nhận này diễn ra trong bối cảnh châu Âu ghi nhận sự gia tăng rõ rệt các hành vi chống Kitô giáo. Các tổ chức độc lập cho biết, chỉ riêng năm 2024 đã có hơn 2.000 vụ việc nhắm vào các Kitô hữu, từ xúc phạm, phá hoại nơi thờ tự cho tới đe dọa và hành hung. Những dữ liệu trước đây chủ yếu do các tổ chức xã hội dân sự công bố, nay đã được phản ánh trực tiếp trong một văn kiện chính thức của Nghị viện châu Âu.

Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng nghị quyết này không mang tính ràng buộc pháp lý. Nó không thiết lập chức vụ mới, không đưa ra kế hoạch hành động chuyên biệt, cũng không bổ sung các công cụ vận hành cụ thể nhằm bảo vệ các Kitô hữu bị bách hại. Những biện pháp được nhắc tới vẫn nằm trong khung chung của chính sách nhân quyền EU, như đối thoại ngoại giao, cơ chế điều kiện hóa hay các chế tài hiện hành.

Dẫu vậy, việc chính thức gọi tên và thừa nhận nạn bách hại các Kitô hữu vẫn đánh dấu một bước ngoặt mang tính chính trị và biểu tượng quan trọng. Nó đưa vấn đề bài Kitô giáo vào trung tâm nghị trình thể chế châu Âu, đồng thời nhắc lại rằng tự do tôn giáo không thể được bảo vệ theo cách chọn lọc. Uy tín của chính sách nhân quyền châu Âu, rốt cuộc, phụ thuộc vào sự quan tâm công bằng đối với mọi hình thức bách hại.

Câu hỏi còn lại là: liệu sự thừa nhận này có được chuyển hóa thành hành động cụ thể hay không. Ở thời điểm hiện tại, nghị quyết đặt ra khung tranh luận, nhưng vẫn để ngỏ tương lai. Nó là một cột mốc, chứ chưa phải đích đến, và trách nhiệm tiếp theo thuộc về các thể chế châu Âu cũng như các quốc gia thành viên trong những năm sắp tới.

Theo Tribunechretienne