Kinh Xin Chúa Thương Xót

1. Lịch sử kinh xin Chúa thương xót

– Kinh xin Chúa thương xót được đưa vào thánh lễ để làm gì, và đặt ở đâu, thì không có tài liệu nào rõ ràng trả lời hai câu hỏi này. Người ta chỉ đưa ra ý kiến như sau:

+ Thứ nhất: bắt nguồn gốc từ lời nguyện tín hữu: Ở bên Đông Phương, cuối giờ kinh chiều, một thày Phó tế xướng các ý cầu nguyện, sau mỗi ý cầu nguyện, thì cộng đoàn đáp “Kyrie eleison”.

+ Thứ hai: bắt nguồn từ kinh cầu hát lúc rước vào Thánh lễ. Sách phụng vụ Ordo Romanus cho biết, khi Đức Giáo Hoàng tiến vào thánh đường, cộng đoàn hát “Kyrie eleison”, Đức Giáo Hoàng hôn bàn thờ, quỳ gối thinh lặng cho tới khi ngài ra hiệu và xướng “Vinh danh Chúa Cha và Chúa Con cùng vinh danh Thánh Thần Thiên Chúa” thì khi ấy kinh “Kyrie eleison” mới kết thúc. Cho nên, không ai biết số lần hát “Kyrie eleison” là bao nhiêu cả.

2. Ý nghĩa của kinh xin Chúa thương xót

– Lời khẩn nài “Xin Chúa thương xót” xuất hiện nhiều lần trong Cựu ước, nhất là trong các thánh vịnh thống hối: “Lạy Chúa, xin thương xót con vì con đã phạm tội với Ngài” (Tv 50,1).

– Tân ước cũng ghi lại lời của người thu thuế khi ông cầu nguyện trong đền thờ: “Lạy Chúa, xin thương xót con là kẻ tội lỗi” (Lc 18,13). Ngoài lời khẩn nài của người thu thuế hướng lên Chúa Cha, các Tin Mừng còn ghi lại khá nhiều lời khẩn nài “Kyrie eleison” hướng lên Chúa Giêsu: người mù ở Giêricô (x.Mc 10,48); người phong cùi (x.Lc 17,13). Do đó, các lời khẩn nài “Kyrie eleison” vừa hướng lên Chúa Cha vừa hướng lên Chúa Ba Ngôi.

– Trong mẫu nghi thức sám hối III chúng ta vừa nói ở trên, cả ba câu xướng đều hướng về Chúa Kitô, mỗi câu tuyên xưng một đặc tính của Chúa Kitô.

3. Kinh xin Chúa thương xót được hát khi nào?

– Kinh xin Chúa thương xót, bao giờ cũng được xướng ngay sau hành động thống hối. Nhưng chúng ta cần lưu ý, trong sách lễ Rô-ma hiện nay, có ba hình thức thống hối.

+ Hình thức thống hối thứ nhất: Kinh cáo mình. Sau kinh cáo mình, linh mcuj chủ tế sẽ đọc lời xá giải: xin Thiên Chúa toàn năng, thương xót, tha tội và dẫn đưa chúng ta đến sự sống muôn đời. Cộng đoàn thưa A-men. Sau đó thì hát kinh xin Chúa thương xót.

+ Hình thức thống hối thứ hai: linh mục chủ tế sẽ xướng: Lạy Chúa xin thương xót chúng con. Rồi cộng đoàn thưa: vì chúng con đã xúc phạm đến Chúa. Rồi linh mục chủ tế tiếp tục với các câu xướng, và lời xá giải như hình thức thứ nhất. Cộng đoàn thưa A-men. Sau đó thì hát kinh xin Chúa thương xót.

+ Hình thức thống hối thứ 3: Hình thức này gộp cả kinh xin Chúa thương xót chúng con. Chủ tế sẽ đọc: Lạy Chúa, Chúa đã được sai đến để cứu chữa những tâm hồn thống hối: xin Chúa thương xót chúng con. Cho nên, sau lời xá giải của hình thức này, thì không hát kinh xin Chúa thương xót nữa.

4. Thực hành việc hát kinh Xin Chúa thương xót

– Trong tài liệu hướng dẫn mục vụ thánh nhạc số 135 có ghi: Vì là bài hát cộng đồng dùng để tung hô Chúa, và để kêu cầu lòng thương xót của Ngài, bài này thường được toàn thể cộng đoàn hát đối đáp. Cho nên, người ta có thể chia thành hai vế để hát đối đáp với nhau: giữa bên nam và nữ trong cộng đoàn. Hoặc giữa ca đoàn với cộng đoàn. Hoặc một ca xướng viên với ca đoàn và cộng đoàn.

– Vì là bài hát tung hô Chúa. Cho nên, tính chất không nên u sầu, buồn bã. Nhưng hát trong sự phấn khởi, vui tươi.

– Kinh Lạy Chúa xin thương xót có thể được bỏ, khi có một hành vi tương đương, chẳng hạn rảy nước thánh ngày Chúa nhật (x. QCSL, số 51), hoặc hành vi thống hối thứ tư Lễ Tro, hoặc khi có một nghi thức phụng vụ đi trước Thánh Lễ như rước nến (02/02), rước lá (Lễ Lá), hoặc khi kết hợp giờ Kinh Sáng và Kinh Chiều với Thánh Lễ (x. Quy chế tổng quát Sách Các Giờ Kinh Phụng Vụ, số 94). Vì bản chất của kinh này là thành phần của nghi thức sám hối chứ không phải là thành phần độc lập.

Ban Thánh Nhạc Giáo phận Bắc Ninh