Tại hội nghị Hiệp hội những người truyền thông tôn giáo quốc gia (NRB) diễn ra tại Nashville (tháng 2/2026), Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth đã kết thúc bài phát biểu của mình bằng tuyên bố: "Christ is king" (Chúa Kitô là Vua). Lời khẳng định này không chỉ là một lời tuyên xưng đức tin cá nhân mà còn mở ra một cuộc thảo luận sâu sắc về cách ngôn ngữ tôn giáo được vận dụng trong bối cảnh chính trị hiện đại.

Trong bài phát biểu của mình, ông Hegseth đã vạch ra một sợi dây liên kết trực tiếp giữa các giá trị trong Kinh Thánh với quá trình hình thành nước Mỹ và các biến động chính trị hiện tại.
Đối với nhiều người Mỹ, đặc biệt là những người gắn bó với "tôn giáo dân sự" (civil religion), cụm từ này mang lại cảm giác quen thuộc, sùng đạo và đầy sức nặng. Nó được sử dụng như một lời khẳng định về tính chính danh đạo đức cho các dự án chính trị, gợi ý rằng các kế hoạch quốc gia đang đi đúng theo lộ trình tâm linh.
Để hiểu tại sao cụm từ này lại gây ra nhiều thảo luận, cần nhìn lại nguồn gốc của nó trong mạt thế học (học thuyết về sự kết thúc của vạn vật):
- Lời hứa và sự thành tín: Trong Kinh Thánh, khái niệm "Vương quốc của Thiên Chúa" bắt nguồn từ sự thành tín của Ngài đối với nhân loại. Đây là một niềm hy vọng về sự đổi mới toàn diện, nơi công lý được thực thi và những vết thương của tạo hóa được chữa lành.
- Vương quyền không biên giới: Khi Chúa Giêsu rao giảng về Vương quốc, Ngài không thiết lập một đế chế lãnh thổ hay một thể chế chính trị. Ngược lại, đó là một thực tại thiêng liêng dựa trên sự khiêm nhường, lòng thương xót và hòa giải.
- Biểu tượng Mùa Chay: Đặc biệt trong bối cảnh Mùa Chay, vương quyền của Chúa Kitô được thể hiện rõ nhất qua hình ảnh chiếc vương miện gai trên thập giá. Đây là một loại quyền lực không dựa trên sự cưỡng bức hay sức mạnh quân sự, mà dựa trên tình yêu tự hiến.
Những vấn đề nảy sinh khi giao thoa với chính trị
Khi một biểu tượng tâm linh mạnh mẽ được đưa vào diễn ngôn chính trị, bài viết chỉ ra ba điểm đáng chú ý:
Sự tách biệt giữa "Thành đô" trần thế và thiêng liêng Dựa trên tư tưởng của Thánh Augustine (thế kỷ V), có một sự phân biệt rạch ròi giữa Thành đô trần thế (các quốc gia, định chế) và Thành đô Thiên Chúa. Augustine lập luận rằng không một quốc gia nào, dù hùng mạnh hay sùng đạo đến đâu, có thể đánh đồng chính mình với Vương quốc của Thiên Chúa. Việc sử dụng cụm từ "Chúa Kitô là Vua" để thánh hóa một quốc gia có nguy cơ xóa nhòa ranh giới này.
Công cụ hóa ngôn ngữ tôn giáo Khi các định chế chính trị cảm thấy sự mong manh hoặc chia rẽ, họ thường tìm đến ngôn ngữ tôn giáo để tìm kiếm sự đồng thuận và trọng tâm đạo đức. Tuy nhiên, điều này đôi khi làm thay đổi bản chất của thông điệp: từ một niềm hy vọng mang tính "lữ hành" (hướng về tương lai và sự biến đổi tâm hồn) thành một khẩu hiệu mang tính "định cư" (phục vụ cho lợi ích thực tại của một nhóm hoặc một quốc gia).
Sự đảo ngược của vương quyền Tuyên bố "Chúa Kitô là Vua" về nguyên tắc là để nhắc nhở rằng chủ quyền của Ngài vượt lên trên mọi cường quốc thế gian, làm "lung lay" các quyền lực hiện hữu. Khi bị biến thành khẩu hiệu chính trị, nó có nguy cơ bị đảo ngược: thay vì để đức tin dẫn dắt chính trị theo hướng công bằng và khiêm nhường, chính trị lại mượn danh đức tin để củng cố sức mạnh của mình.
Phát ngôn của Pete Hegseth tại Nashville là một ví dụ điển hình cho thấy sức mạnh của ngôn ngữ tôn giáo trong đời sống công chúng. Tuy nhiên, đằng sau sự quen thuộc đó là một lời nhắc nhở quan trọng: Niềm hy vọng Kitô giáo không gắn chặt vào vận mệnh của bất kỳ thành phố hay quốc gia nào (dù là Rome hay Washington), mà nằm ở một vương quốc của tình yêu và sự thật vốn đã và đang hiện diện giữa lòng nhân thế.
Author
Chuyên viết tin tức và bài phân tích về Giáo hội Công giáo và các vấn đề tôn giáo – xã hội quốc tế.