Linh mục Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp (1897 – 1946), thường được gọi là Cha Diệp, là một linh mục Công giáo người Việt Nam. Trong tiến trình tôn phong thánh của Giáo hội, ngài hiện đang ở bậc Đấng Đáng Kính. Ngày tôn phong Chân phước cho ngài dự kiến vào năm 2026.
Chương I: Thân Thế & Gia Đình
Gốc gác và tuổi thơ đầy thử thách
Linh mục Trương Bửu Diệp sinh ngày 01 tháng 01 năm 1897 tại căn nhà rất gần nhà thờ Cồn Phước (nay thuộc ấp Mỹ Lợi, xã Mỹ Luông, Chợ Mới, tỉnh An Giang). Ngài là con của ông Micae Trương Văn Đặng (1860–1935) và thân mẫu là bà Lucia Lê Thị Thanh.
Cậu bé Diệp được nhận Bí tích Rửa Tội vào ngày 02/02/1897. Tại quê nhà Cồn Phước, ngài được gọi thân mật là "Ông Hai". Năm 1904, khi cậu Diệp lên 7 tuổi thì mẹ qua đời. Người cha Micae đã đưa con đến Battambang (Campuchia) sinh sống bằng nghề thợ mộc. Cha của ngài sau đó tục huyền với bà Maria Nguyễn Thị Phước vào năm 1905.
Thông Tin Thêm:
- Linh mục Trương Bửu Diệp là bác họ của Hồng y Gioan Baotixita Phạm Minh Mẫn (ĐHY gọi ngài là Bác Hai).
- Mộ phần ông cố Micae Đặng hiện nằm tại nghĩa trang Giáo xứ Cồn Phước.
Chương II: Tu Học & Thời Kỳ Linh Mục
Hành trình dâng hiến
Năm 1909, cậu bé Trương Bửu Diệp vào học đạo tại Tiểu chủng viện Cù Lao Giêng. Sau đó, thầy Diệp tiếp tục học tại Đại chủng viện Nam Vang (Phnom Penh, Campuchia).
Ngày 20 tháng 9 năm 1924, ngài được thụ phong linh mục tại Nam Vang do Giám mục Valentin Herrgott. Thánh lễ mở tay được cử hành tại quê nhà Cồn Phước.
Sau khi chịu chức, ngài được bổ nhiệm làm phó xứ Hố Trư (một họ đạo người Việt tại Kandal, Campuchia) trong 3 năm. Năm 1927, ngài trở về làm Giáo sư tại Tiểu Chủng viện Cù Lao Giêng.
Chương III: Mục Tử Tắc Sậy
Người cha chung của lương giáo
Tháng 3 năm 1930, cha Diệp về nhận nhiệm sở tại giáo xứ Tắc Sậy (Bạc Liêu). Ngài là linh mục thứ hai quản lý họ đạo này kể từ khi thành lập năm 1925.
Trong những năm phục vụ tại đây, ngài đã giúp thành lập nhiều giáo xứ lân cận như: Bà Đốc, Cam Bô, An Hải, Đầu Sấu, Chủ Chí, Khúc Tréo, Đồng Gò... Ngài đã rửa tội cho gần 2.000 người.
Ngài nổi tiếng với lòng bác ái, quan tâm đến người nghèo và khách lỡ đường, không phân biệt tôn giáo. Ngài giúp dân khai khẩn đất hoang, an cư lập nghiệp. Thậm chí, ngài còn cho phép chôn cất người không công giáo trong nghĩa trang giáo xứ.
Chương IV: Bị Bắt & Giết Hại
Sự hy sinh cao cả
Năm 1945–1946, chiến tranh loạn lạc giữa Nhật và Pháp khiến tình hình rất nguy hiểm. Linh mục bề trên Trần Minh Ký khuyên ngài tạm lánh mặt, nhưng ngài khẳng khái từ chối vì muốn ở lại với giáo dân:
Ngày 12 tháng 3 năm 1946, cha bị bắt cùng với hơn 70 giáo dân tại Tắc Sậy. Họ bị lùa đi và giam tại lẫm lúa của ông giáo Sự ở Cây Gừa. Quân lính chất rơm định thiêu sống tất cả.
Trong giờ phút sinh tử, Cha Diệp đã đứng ra tranh đấu, an ủi giáo dân và tình nguyện chết thay để cứu mạng sống cho đoàn chiên của mình. Ngài bị điệu đi và không bao giờ trở lại.
Thi thể ngài được tìm thấy trong ao nhà ông giáo Sự, trần trụi với vết chém sau gáy, nhưng gương mặt vẫn toát lên vẻ bình an lạ thường. Nhờ sự hy sinh của Cha, hơn 70 giáo dân đã được thả tự do.
Chương V: Di Sản & Sự Tôn Kính
Trung tâm hành hương lớn nhất miền Tây
Ban đầu thi hài ngài được chôn cất tạm tại phòng thánh nhà thờ Khúc Tréo. Năm 1969, hài cốt được di dời về khuôn viên nhà thờ Tắc Sậy. Ngày 4/3/2010, ngôi mộ mới khang trang được khánh thành.
Hàng năm, đặc biệt là ngày 11 và 12 tháng 3, hàng ngàn người (cả lương và giáo) từ khắp nơi đổ về Tắc Sậy để xin ơn. Nhiều người tin rằng họ đã nhận được ơn lành, sự chữa lành bệnh tật qua lời chuyển cầu của Cha.
Chương VI: Đường Đến Vinh Quang
Tiến trình phong Thánh
- 2012: Khởi sự điều tra cấp Giáo phận. Ngài được gọi là "Tôi Tớ Chúa".
- 31/10/2014: Bộ Giáo lý Đức tin tuyên bố "Nihil Obstat" (Không có gì ngăn trở).
- 25/11/2024: ĐGH Phanxicô ban lệnh công nhận sự tử đạo của ngài.
SỰ KIỆN TRỌNG ĐẠI
Dự kiến Lễ Tuyên Phong Chân Phước cho Cha Phanxicô Xaviê Trương Bửu Diệp sẽ diễn ra tại Phong Thạnh, Cà Mau.
Chủ sự: Hồng y Luis Antonio Tagle (Đại diện ĐGH)