Đây là dịp để các Giám mục trình bày với Đức Thánh Cha và các cơ quan Tòa Thánh về tình hình mục vụ của Giáo hội địa phương, đồng thời cũng là hành vi diễn tả cách rõ ràng và sống động mối hiệp thông giữa Giáo hội tại Việt Nam với Tòa Thánh và vị kế nhiệm Thánh Phêrô.
Việc tôn kính mộ phần hai Thánh Tông đồ là trọng tâm thiêng liêng của chuyến hành hương.
I. Diễn tiến cuộc viếng mộ Hai Thánh Tông Đồ
Cuộc viếng thăm này được quy định rõ ràng trong các luật lệ chính thức của Bộ Giáo Luật. Khoản Giáo luật 400 định rõ: "Vào đúng năm đệ nạp bản phúc trình lên Đức Giáo Hoàng, giám mục giáo phận phải về Rôma để viếng mộ các thánh Tông đồ Phêrô và Phaolô và phải yết kiến Đức Giáo Hoàng."
Giám mục phải tự mình chu toàn nghĩa vụ này, trừ khi bị ngăn trở chính đáng. Trong vòng năm năm, mỗi Giám mục giáo phận phải đệ nạp lên Đức Giáo Hoàng bản phúc trình về tình trạng giáo phận đã được ủy thác. Các điều khoản này cũng được nhắc lại trong Tông hiến Pastor Bonus về việc cải tổ Giáo triều Rôma năm 1988.
Buổi làm việc tại các Bộ trung ương Tòa Thánh giúp đào sâu cuộc đối thoại giữa Giám mục và Tông Tòa.
Công việc và Nghi lễ tại Rôma
Tại Rôma, ngoài việc yết kiến Đức Giáo Hoàng, các Giám mục cũng gặp gỡ các Bộ và cơ quan khác của Giáo triều. Đây là dịp để trao đổi thông tin hỗ tương, đưa ra các lời cố vấn thiết thực nhằm mưu cầu lợi ích lớn nhất cho kỷ luật chung của Giáo Hội. Đặc biệt, các Giám mục thuộc Nghi lễ Đông phương sẽ làm việc với Bộ các Giáo Hội Đông Phương.
Biến cố này được biểu lộ cụ thể qua hành vi lễ nghi tại Nhà thờ Thánh Phêrô và Nhà thờ Thánh Phaolô ngoại thành. Đây là thời điểm đặc biệt của sứ vụ cầu nguyện mà Giám mục phải thi hành riêng mình và với cộng đoàn. Các ngài thường cử hành Thánh Lễ trên mộ Hai Thánh Tông đồ cả và ký sổ ghi nhận cuộc viếng thăm chính thức.
II. Ý nghĩa cuộc viếng thăm Ad Limina
Bộ Giám Mục tóm lược ba giai đoạn chính: hành hương tôn kính mộ Thánh Tông đồ, gặp gỡ Đức Thánh Cha và trao đổi tại các Bộ Giáo triều. Đây là phận vụ pháp lý nhưng cũng là truyền thống sùng kính lâu đời từ thời Trung cổ, được Đức Giáo Hoàng Sisto V thiết lập chính thức từ năm 1585.
Đức Thánh Cha tiếp đoàn Giám mục Việt Nam trong tinh thần hiệp nhất.
Mối dây Hiệp Thông (Communio)
Nét đậm nhất của cuộc thăm viếng là tình hiệp thông mang tính giáo hội học (communio ecclesialis). Từ "Communio" (cum + unio) cho thấy tính cách cùng sống, cùng làm, chia sẻ một sức sống, kho tàng và vận mệnh. Giáo Hội được coi là Giáo Hội hiệp thông vì có nhiều phần tử đa dạng nhưng quy về một là Chúa Kitô.
Sự hiệp thông này bắt nguồn từ Chúa Cha, trong Chúa Giêsu Kitô và được nuôi dưỡng bởi Chúa Thánh Thần. Bí tích Thánh Thể chính là nguồn mạch thực hiện sự hiệp nhất các tín hữu thành một thân thể trong Chúa Kitô. Đức Giáo Hoàng Bênêđictô XVI từng nhấn mạnh: "Sự thần bí của bí tích có tính cách xã hội, vì khi hiệp lễ, tôi được kết hợp với Chúa cũng như với mọi người cùng hiệp lễ."
Cuộc gặp gỡ yết kiến Đức Giáo Hoàng là đỉnh cao của sự hiệp thông phẩm trật.
III. Sứ vụ và Linh đạo Giám mục
Trong bí tích truyền chức, Giám mục trở thành con người hiệp thông, dấu chỉ hiệp thông trong giáo phận. Ngài nhân danh Chúa Cha thể hiện hình ảnh của Người, nhân danh Chúa Con thi hành nhiệm vụ Thầy, Tư tế và Mục tử. Cuộc viếng thăm Ad Limina xóa tan sự lẻ loi, cô đơn của vị mục tử, thay vào đó là sự nâng đỡ chân thành từ anh em Giám mục đoàn toàn cầu.
Mỗi chuyến đi Ad Limina mang về luồng sinh khí mới cho đời sống giáo phận.
Hình ảnh "Nhà Tiệc Ly" là biểu tượng tuyệt đẹp cho chuyến đi này: Phêrô đứng đầu phục vụ, các Tông đồ cùng ưu tư sứ vụ, có Chúa Thánh Thần hướng dẫn và Mẹ Maria ở bên cạnh. Từ đây, các Giám mục mang ơn phúc về để thánh hóa dân Chúa, dẫn dắt mọi người tiến tới sự hiệp thông trọn vẹn trong Chúa Ba Ngôi.