Cuộc cách mạng Công giáo của María Corina Machado

Trong đời sống chính trị Hoa Kỳ, rất ít người nhận ra vai trò sâu sắc của tư tưởng Công giáo trong việc hình thành cánh hữu tại Mỹ Latinh. Nhưng để hiểu tình hình Venezuela hiện nay, không thể không nhìn vào truyền thống Dân chủ Kitô giáo – dòng tư tưởng đã in dấu đậm nét lên phong trào đối lập do María Corina Machado dẫn dắt.

Kể từ khi Tổng thống Donald Trump phát động các cuộc không kích vào tàu thuyền ngoài khơi Venezuela và tuyên bố “đóng cửa” không phận nước này, tương lai chính trị của quốc gia Nam Mỹ rơi vào trạng thái bất định. Người dân Venezuela tự hỏi: nếu Nicolás Maduro bị buộc rời bỏ quyền lực, ai sẽ lên thay, và trên cơ sở hiến định nào?

Trong bối cảnh ấy, tờ Washington Post đã dành diễn đàn cho Machado – người vừa được trao Giải Nobel Hòa bình 2025 – để công bố “Tuyên ngôn Tự do” của bà. Bài xã luận đi kèm ví Machado như sự kết hợp giữa Thomas Jefferson và James Madison, coi văn kiện này như bản tiền đề cho một hiến pháp mới. Cách so sánh ấy giúp thu hút sự ủng hộ của công chúng Mỹ, nhưng lại che khuất điều cốt lõi: Machado không phải là một “sản phẩm Washington”, mà là một người Công giáo thực hành, với thế giới quan chính trị và kinh tế được hình thành từ đức tin.

Trong suốt một năm qua, Machado phải sống ẩn náu để tránh lệnh bắt của chính quyền Maduro sau cuộc bầu cử tổng thống tháng 7/2024 bị cáo buộc gian lận, khiến người chiến thắng thực sự – Edmundo González Urrutia – phải lưu vong. Việc bà khéo léo dành lời tri ân Nobel cho Trump đã giúp củng cố hậu thuẫn của Mỹ đối với phe đối lập, nhưng điều đó không định nghĩa bản chất phong trào của bà.