Con Người Vì Đâu Chiến Tranh: Khi Sự Kiêu Ngạo Lấn Át Lòng Khiêm Hạ

Nhìn về lịch sử cổ kim của nhân loại, tiếng súng chưa bao giờ thực sự lịm tắt. Người ta thường đổ lỗi cho sự khác biệt về ý thức hệ, sự khan hiếm tài nguyên hay tranh chấp lãnh thổ, nhưng nếu bóc tách mọi lớp vỏ bọc chính trị, ta sẽ thấy chiến tranh thực hất khởi nguồn từ một vực thẳm sâu thẳm trong tâm hồn: đó là sự kiêu ngạo và thói hiếu thắng của con người.

Khi con người tự đặt cái tôi của mình lên trên tất cả, họ cũng đồng thời gạt bỏ những lề luật yêu thương mà Đấng Tạo Hóa đã khắc ghi trong lương tri. Sự kiêu ngạo khiến chúng ta nhìn người khác không phải như một người anh em, mà là một đối thủ cần phải khuất phục. Chúng ta khát khao sự chiến thắng, khát khao được đứng trên đỉnh cao của quyền lực để rồi quên mất rằng, mọi đế chế xây dựng trên máu và nước mắt đều mang trong mình mầm mống của sự hủy diệt. Chính việc từ bỏ sự khiêm hạ đã khiến trái tim con người trở nên chai đá, biến những cuộc đối thoại thành những màn đối đầu rực lửa.

Thế nhưng, giữa những âm thanh chát chúa của bạo lực, lịch sử vẫn lưu lại những nốt lặng đầy quyền năng của sự khiêm cung. Đó là hình ảnh Chúa Giêsu trong đêm tiệc ly, Đấng mà muôn vật phải thờ lạy, đã lặng lẽ quỳ xuống rửa chân cho các môn đệ của mình. Một vị Thầy tối cao lại chọn làm công việc của một người nô lệ, không phải vì Ngài thấp kém, mà vì Ngài muốn dạy rằng quyền lực đích thực không nằm ở sự thống trị, mà nằm ở sự phục vụ. Cái cúi mình ấy là một cuộc cách mạng xóa tan sự phân biệt giai cấp và lòng kiêu hãnh hão huyền, là liều thuốc chữa lành những rạn nứt của lòng người.

Tinh thần ấy một lần nữa được tái hiện lay động cả thế giới qua hành động của Đức Thánh Cha Phanxicô vào năm 2019. Trước sự ngỡ ngàng của những nhà lãnh đạo Nam Sudan những người đang nắm giữ vận mệnh của một quốc gia đang rỉ máu vì nội chiến vị giáo hoàng già nua đã quỳ rạp xuống sàn nhà để hôn lên đôi chân của họ. Nụ hôn ấy không phải là một nghi thức ngoại giao, mà là một lời van nài khẩn thiết từ tận đáy lòng của một người cha muốn thấy con cái mình thôi chém giết nhau. Khi một người đứng đầu giáo hội hoàn cầu chấp nhận hạ mình thấp hơn cả những đôi giày của các chính trị gia, Ngài đã chứng minh rằng: sự khiêm hạ có sức mạnh bẻ gãy mọi gông cùm của thù hận.

Chiến tranh sẽ chỉ thực sự chấm dứt khi con người học được cách chế ngự con quái vật kiêu ngạo trong chính mình. Chúng ta cần hiểu rằng, chiến thắng vinh quang nhất không phải là chiến thắng kẻ thù trên chiến trường, mà là chiến thắng cái tôi ích kỷ để biết bao dung và phục vụ. Chỉ khi biết cúi xuống trong sự khiêm hạ, chúng ta mới có thể nhìn thấy nỗi đau của người khác, và chỉ khi ấy, đôi tay mới thôi cầm vũ khí để bắt đầu đan chặt vào nhau trong hòa bình.