Cảnh sát Israel ngăn cản Thượng Phụ Pizzaballa vào Nhà thờ Mộ Chúa, các nước phản ứng

Trong một diễn biến chưa từng có tiền lệ suốt nhiều thế kỷ, các nhà lãnh đạo cao cấp nhất của Giáo hội Công giáo tại Thánh địa đã bị cảnh sát Israel ngăn cản vào Nhà thờ Mộ Thánh đúng ngày Lễ Lá. Sự việc đã châm ngòi cho một cuộc căng thẳng ngoại giao và buộc chính phủ Israel phải nhượng bộ ngay lập tức trước sức ép quốc tế.

Sự cố "chưa từng có trong nhiều thế kỷ"

Sáng Chúa Nhật Lễ Lá (29/3/2026), Đức Hồng y Pierbattista Pizzaballa Thượng phụ Công giáo Latinh tại Jerusalem và Linh mục Francesco Ielpo Cha Giám quản Thánh địa (Custos) đã bị lực lượng cảnh sát Israel chặn lại khi đang trên đường vào Nhà thờ Mộ Thánh để cử hành thánh lễ.

Đáng chú ý, các vị lãnh đạo tôn giáo này đang di chuyển riêng tư, không tổ chức rước kiệu hay nghi lễ công khai nhằm tuân thủ các quy định hạn chế trong thời chiến. Tuy nhiên, họ vẫn bị yêu cầu quay đầu. Tòa Thượng phụ Latinh và Dòng Phanxicô giám quản Thánh địa sau đó đã ra thông báo chung, lên án đây là một "tiền lệ nghiêm trọng" và xúc phạm đến tình cảm của hàng tỷ Kitô hữu trên toàn thế giới.

Tuyên bố nhấn mạnh: "Lần đầu tiên sau nhiều thế kỷ, các vị đứng đầu Giáo hội bị ngăn cản cử hành Lễ Lá tại Nhà thờ Mộ Thánh. Đây là một biện pháp vô lý và không tương xứng một cách thô bạo."

Lý do an ninh và bối cảnh chiến tranh Iran-Israel

Phía cảnh sát Israel ban đầu bảo vệ quyết định này, viện dẫn các lo ngại về an ninh kể từ khi cuộc chiến giữa Mỹ - Israel và Iran bùng nổ vào cuối tháng 2 năm 2026. Jerusalem hiện là mục tiêu của các cuộc tấn công bằng tên lửa tầm xa từ Iran.

Theo Bộ Chỉ huy Hậu phương Israel, các địa điểm thánh tích trong Thành cổ – bao gồm Bức tường phía Tây, Nhà thờ Mộ Thánh và Nhà thờ Hồi giáo Al-Aqsa – không có đủ không gian trú ẩn tiêu chuẩn. Chỉ vài tuần trước đó, các mảnh vỡ tên lửa đạn đạo của Iran bị đánh chặn đã rơi xuống khu vực Thành cổ, chỉ cách các địa điểm linh thiêng vài trăm mét.

Cảnh sát lập luận rằng việc tụ tập đông người tại những khu vực chật hẹp của Thành cổ sẽ gây rủi ro lớn cho tính mạng con người trong trường hợp có báo động đỏ, vì các phương tiện cứu hộ khó có thể tiếp cận kịp thời.

Làn sóng phẫn nộ từ cộng đồng quốc tế

Hành động ngăn cản vị Hồng y cấp cao nhất tại Israel đã ngay lập tức vấp phải sự chỉ trích gay gắt từ các cường quốc phương Tây:

• Pháp: Tổng thống Emmanuel Macron lên án quyết định của cảnh sát là "đáng báo động" và vi phạm hiện trạng (Status Quo) tại các thánh tích Jerusalem.
• Ý: Thủ tướng Giorgia Meloni gọi đây là "một sự xúc phạm đối với tự do tôn giáo". Ngoại trưởng Antonio Tajani thậm chí đã triệu tập Đại sứ Israel tại Ý để làm rõ vụ việc.
• Mỹ: Đại sứ Mike Huckabee bày tỏ sự khó hiểu, cho rằng dù có lệnh hạn chế tụ tập dưới 50 người, nhưng việc ngăn cản 4 vị đại diện Giáo hội đi cầu nguyện riêng tư là hành động "vượt quá giới hạn".
• Liên minh Châu Âu (EU): Đại diện cấp cao Kaja Kallas khẳng định tự do thờ phượng tại Jerusalem phải được đảm bảo không có ngoại lệ.

Sự nhượng bộ của Chính phủ Israel

Trước áp lực ngoại giao, Văn phòng Thủ tướng Benjamin Netanyahu đã nhanh chóng thay đổi thái độ. Ban đầu, văn phòng này tuyên bố việc ngăn cản là nhằm "bảo vệ an toàn cho Đức Hồng y", nhưng sau đó ông Netanyahu đã trực tiếp ra lệnh cho các cơ quan chức năng phải trao cho Đức Hồng y Pizzaballa "quyền tiếp cận đầy đủ và ngay lập tức".

"Ngay khi biết về sự cố, tôi đã chỉ thị cho các nhà chức trách tạo điều kiện để Thượng phụ tổ chức các buổi lễ theo ý muốn," ông Netanyahu khẳng định trong một thông báo chính thức.

Tổng thống Israel Isaac Herzog cũng đã gọi điện cho Đức Hồng y Pizzaballa để bày tỏ "sự hối tiếc sâu sắc" về sự cố đáng tiếc và cam kết duy trì hiện trạng tôn giáo tại Jerusalem.

Thỏa thuận mới cho Tuần Thánh

Đến cuối ngày 29/3, Cảnh sát Israel thông báo đã đạt được thỏa thuận với Tòa Thượng phụ Latinh về một khung làm việc mới. Theo đó:

1. Đức Hồng y và các lãnh đạo giáo hội được phép ra vào Nhà thờ Mộ Thánh để cử hành các nghi lễ Tuần Thánh.
2. Các giáo phái Kitô giáo khác cũng sẽ được tạo điều kiện thờ phượng theo các biện pháp an ninh đặc biệt.
3. Thông tin chi tiết về số lượng người tham gia và quy trình đảm bảo an toàn trong mùa lễ Easter (Phục sinh) sẽ được công bố chính thức sau cuộc họp với đại diện tất cả các giáo phái vào ngày thứ Hai.

Theo: Vatican News/TimesofIsrael