Trong thế giới phẳng như hiện nay, người Công giáo dễ nhận được những câu hỏi của người ngoại liên quan đến các vấn đề trong đạo của mình. Nhờ truyền thông, đạo Tin lành ngày nay đã trở nên dễ tiếp cận với người Việt Nam hơn. Do đó, có không ít người khi mới tìm hiểu về đạo và đôi khi là cả người đạo gốc muốn tìm hiểu đâu là sự khác biệt giữa đạo Công giáo và đạo Tin lành.

Thứ nhất, Đức Maria.
Với người Công giáo, Đức Maria là thân mẫu Chúa Giêsu và là mẹ của các tín hữu và toàn thể chúng sinh. Mẹ là Evà mới, là hòm bia của giao ước mới. Đức Maria đồng trinh trọn đời và vô nhiễm nguyên tội. Nhưng với người Tin lành, Đức Maria đơn thuần chỉ là một người phụ nữ tốt lành, là một con người bình thường cũng phạm tội như những con người khác. Đây là điểm khác biệt quan trọng. Ngoài ra, theo người Tin lành, ngoài Chúa Giêsu, Đức Maria còn sinh thêm những người con khác.
Thứ hai, khác biệt về Kinh Thánh.
Kinh Thánh của người Công giáo có tất cả 73 cuốn, trong khi người Tin lành chỉ có 66 cuốn. Sự khác biệt nằm ở những cuốn Cựu Ước. Đối với người Công giáo, Cựu Ước bao gồm những sách mà những người Do Thái ở thành Alexandria của Ai Cập xem như sách thánh của mình vào thời Đức Giêsu. Phần lớn được viết bằng tiếng Hípri, một vài đoạn bằng tiếng Aram. Những đoạn khác được soạn thảo bằng tiếng Hy Lạp. Còn những người Tin lành, họ chỉ nhận vào Cựu Ước những sách thánh được người Do Thái đương thời với Đức Giêsu sống ở đất nước Israel nhìn nhận. Tất cả những sách ấy được viết bằng tiếng Hípri. Một vài chương được viết bằng tiếng Aram. Và như vậy, Kinh Thánh của người Tin lành ít hơn Kinh Thánh của người Công giáo bảy cuốn. Kinh Thánh của người Tin lành có 66 cuốn. Họ không có các sách Tobia, Juditha, Khôn ngoan, Giảng viên, Barúc, một và hai Mácabê.
Thứ ba, cơ cấu hội thánh.
Với người Công giáo, cơ cấu hội thánh gồm hàng giáo sĩ, tu sĩ và giáo dân. Hàng giáo sĩ là những người có chức thánh nhờ bí tích truyền chức thánh, gồm giám mục, trong đó có giáo hoàng và hồng y, linh mục và phó tế. Giáo sĩ và tu sĩ sống độc thân, không lập gia đình. Và tiếp theo là giáo dân.
Với người Tin lành, mọi tín hữu đều ngang nhau, không có giám mục hay các linh mục vì không có bí tích truyền chức thánh. Các mục sư chỉ có vai trò như thầy dạy về Kinh Thánh. Các mục sư có thể lập gia đình.
Thứ tư, Đức Giáo hoàng.
Với người Công giáo, Chúa Giêsu đã trao quyền lãnh đạo hội thánh cho thánh Phêrô và từ đó cho những người kế vị Ngài là Đức Giáo hoàng. Đức Giáo hoàng được ơn không thể sai lầm cho các vấn đề liên quan đến tín lý và luân lý.
Còn với người Tin lành, Chúa Giêsu là thủ lãnh duy nhất của Giáo hội. Ngài không trao quyền cho ai làm lãnh đạo hội thánh ở trên mặt đất này. Trong quan điểm của người Tin lành, Đức Giáo hoàng cũng là con người hoàn toàn có thể sai lầm.
Thứ năm, bí tích Thánh Thể.
Với người Công giáo trong thánh lễ, khi linh mục đọc lời truyền phép, bánh và rượu biến thành thịt và máu Chúa Giêsu. Bánh thánh còn dư sẽ được lưu trữ trong nhà tạm vì Chúa Giêsu thực sự hiện diện trong hình bánh. Với người Tin lành thì khác, Chúa Giêsu không hiện diện thực sự trong bí tích Thánh Thể. Vì thế ngay sau khi cử hành bánh thừa sẽ bị đổ đi. Cần phải lưu ý thêm rằng người Tin lành không cử hành thánh lễ. Một số giáo phái họ cử hành nghi thức giống thánh lễ như của người Công giáo và họ gọi đó là bữa tiệc của Chúa hay là nghi thức hiệp thông.
Thứ sáu, các thánh.
Về các thánh, người Công giáo tin rằng có thể cầu nguyện với các thánh để xin các ngài truyền cầu với Chúa Giêsu và Chúa Giêsu dâng lên Chúa Cha. Chính Chúa Cha sẽ là người ban ơn. Do đó, các nhà thờ Công giáo có tượng các thánh. Người Tin lành thì cho rằng cầu nguyện với các thánh như người Công giáo là phức tạp. Họ chỉ cầu nguyện trực tiếp với Chúa Giêsu và Chúa Giêsu dâng lên Chúa Cha. Chính vì thế, nhà thờ Tin lành không có tượng thánh nào hết.
Thứ bảy, Kinh Thánh và Thánh Truyền.
Ngoài Kinh Thánh, người Công giáo còn tin vào Thánh Truyền. Đó là những truyền thống của Hội Thánh đã tồn tại hơn 20 thế kỷ này. Chẳng hạn như làm dấu thánh giá, các bí tích, phụng vụ, bầu đức giáo hoàng vân vân. Người Tin lành chỉ tin vào Kinh Thánh. Điều gì không có trong Kinh Thánh thì họ không tin. Đa số giáo phái Tin lành không làm dấu thánh giá. Tóm lại, điều gì có trong Kinh Thánh thì họ mới làm.
Thứ tám, các bí tích.
Người Công giáo có bảy bí tích bao gồm rửa tội, thêm sức, Thánh Thể, hòa giải, xức dầu bệnh nhân, truyền chức thánh và hôn phối. Theo giáo lý Công giáo, các bí tích là những dấu chỉ khả giác và hữu hiệu của ân sủng do Đức Kitô thiết lập và ủy thác cho hội thánh. Qua các bí tích, sự sống thần linh được trao ban cho chúng ta. Còn với người Tin lành, họ chỉ có hai bí tích là rửa tội và một phần nào đó là bí tích Thánh Thể.
Thứ chín, ơn cứu độ.
Với người Công giáo, ơn cứu độ đến từ Thiên Chúa, con người cần tuyên xưng đức tin và thực hành việc lành phúc đức. Dẫn chứng theo như thánh Giacôbê, ngoài đức tin cần phải có việc làm. Nói yêu mến Chúa thì phải tuân giữ luật Chúa. Do đó, với người Công giáo, đức tin và việc làm phải đi đôi với nhau.
Còn với người Tin lành, ơn cứu độ hoàn toàn là ơn Chúa. Con người không có chút công trạng gì mà chỉ cần tin vào Chúa Giêsu. Do đó, chỉ cần tin vào Chúa Giêsu là bạn được cứu độ. Theo dẫn chứng của người Tin lành, người trộm lành chỉ cần tuyên xưng vào Chúa Giêsu là được lên thiên đàng. Do đó, người Tin lành có thể nói, "Tôi được cứu độ cách đây hai năm, 3 năm vân vân." Ý nói thời điểm họ tuyên xưng đức tin vào Chúa Giêsu. Tóm lại, sự khác biệt trong niềm tin của người Tin lành là họ nhấn mạnh vào đức tin trong khi người Công giáo cần có cả đức tin và việc làm.
Thứ mười, sau khi qua đời.
Niềm tin về cuộc sống sau khi qua đời giữa người Công giáo và Tin lành cũng có sự khác biệt. Với người Công giáo, sau khi chết, linh hồn được lên thiên đàng, xuống hỏa ngục hay thanh luyện trong luyện ngục. Luyện ngục là tình trạng của người khi còn sống đã tin và sống theo lời Chúa. Tuy nhiên, họ không tránh khỏi những sai lầm, tội lỗi nên cần được thanh tẩy trước khi được hưởng nhan thánh Chúa.
Còn với người Tin lành, một là lên thiên đàng, hai là xuống hỏa ngục. Người Tin lành cho rằng Kinh Thánh không nói gì đến luyện ngục cho nên không có, không có tình trạng lấp lửng, một là lên, hai là xuống.
Trên đây là 10 điểm khác biệt giữa đạo Công giáo và Tin lành. Hy vọng bạn đọc đã hiểu đâu là điểm khác biệt giữa hai đạo.
Author
Chuyên viết tin tức và bài phân tích về Giáo hội Công giáo và các vấn đề tôn giáo – xã hội quốc tế.